Zdravlje žene›› Ginekološka obolenja ›› Maligna obolenja grlića materice

Humani papiloma virus i nastanak raka grlića materice

Citanja: 27083, Prosecna ocena: 2.95

Prema saznanjima kojima danas raspolažemo možemo reći da su karcinom grlića materice i njegovi prekurzori intraepitelijalne neoplazije CIN ili SIL, uzrokovani infektivnim agensom. Zur Hausen je 1977 godine prvi postavio hipotezu da su HPV uzročnici ovih oboljenja što je kasnije potvrđeno molekularno-biološkim ispitivanjima putem kojih su delovi virusne DNK identifikovani u genomu maligne ćelije. Delovi ovog virusnog genoma ili sekvence su zapravo proteini oznaceni kao E-6 i E-7. Oni inaktiviraju tumor supresor gene, proteine P - 53 i P - Rb, što rezultuje gubitkom kontrole rasta ćelije. Za početak bolesti neophodno je postojanje 2 uslova : patološke promene na grliću materice najčešce u vidu metaplazije koja predstavlja ulazno mesto za delove kancerogenog agensa i onkogene tipove HPV.

Do danas je otkriveno preko 90 razlicitih tipova HPV od kojih 22 tipa mogu izazvati promene na genitalnim organima žene. Prema onkogenom potencijalu, odnosno težini promena koje uzrokuju, humani papiloma virusi mogu se podeliti na 3 grupe :

- HPV sa niskim onkogenim potencijalom ( tip 6, 11 )
- HPV sa umerenim onkogenim potencijalom ( tip 31, 33, 35, 51, 52 )
- HPV sa visokim onkogenim potencijalom ( tip 16 i 18 )

U zavisnosti od metode koja se koristi u identifikaciji, prisustvo različitih tipova HPV evidentirano je u oko 90 % uzoraka intraepitelijalnih neoplazija i karcinoma grlića materice. U prilog potvrde da su HPV vodeći uzročnici raka grlića materice svedoče ispitivanja sprovedena na 1000 uzoraka karcinoma cerviksa iz 22 različite zemlje putem ¨ PCR ¨ metode. Prisustvo HPV-DNA potvrdeno je u 93 % ispitanih uzoraka a HPV tip 16 kao dominantan onkogeni tip virusa u 50 % pozitivnih nalaza.

Proučavanje HPV je veoma otežano jer se ne mogu kultivisati na standardnim virusološkim podlogama. U odsustvu kliničkih znakova bolesti prisustvo infekcije se teško može dokazati. Prenos infekcije ostvaruje se direktnim kontaktom sa inficiranom osobom koja ima kožne promene, seksualnim kontaktom i u toku porođaja. Prenos putem krvi do sada nije zabeležen. Inkubacioni period posle infekcije koji prethodi pojavi genitalnih promena traje od 3 nedelje do 8 meseci , u proseku 1-3 meseca. Glavni izvor infekcije su subkliničke nemanifestne promene koje se ne vide golim okom. Genitalna infekcija javlja se posle direktnog kontakta sa inficiranim epitelom a prenos je posebno olakšan ako osoba ima više seksualnih partnera. Spermatozoidi i srednji deo uretre - izvodne mokracne cevi , predstavljaju rezervoar za HPV. U toku vaginalnog porođaja može da se ostvari infekcija kod novorođenog deteta sa HPV 6 ili 11 i da izazove papilome larinksa .